|
 میرزا رضا خان متخلص به دانش و ملقب به ارفع الدوله از رجال اواخر عهد ناصری یکی از معدود افراد ایرانی و یا شاید در جهان است که بدون آنکه هیچ نسبتی با هیچ پادشاه و ملکهای داشته باشد به عنوان شاهزاده رسیدهاست.در نسب وی اختلاف است . روایات مختلف از احتشام السلطنه و اعتماد السلطنه نسب والایی برای وی نتراشیدهاند.
ولی او خود را از نوادگان سردار ایروان میداند. پدرش که فردی مذهبی بود نذر کرده بود احدی از فرزندان را برای تحصیل به عتبات بفرستد که قرعه به نام وی میافتد.
مدتی بعد در اثر ورشکستگی خانواده برای کار راهی استانبول میگردد و زبان فرانسه را علاوه بر زبان رسمیاش فارسی و زبان مادریاش ترکی میآموزد. دانستن زبان باعث پیشرفت او به سمت مترجمی کنسولگری ایران در تفلیس شده و در ماموریت تعیین سرحدات شرکت میکند.
درآمد حاصل از این چشم پوشی موجب ترقیات بعدی وی به کاردار سفارت ایران در پترزبورگ و سپس مستشاری سفارت میگردد.
در سفر سوم ناصرالدین شاه به فرنگ (۱۳۰۶ تا ۱۳۰۷ قمری) در زمره ملتزمین رکاب قرار میگیرد و در برگشت به سمت کنسول ایران در تفلیس(که درآمد بسیار بالایی هم داشتهاست) ترقی میکند.
در این منصب یکی از سوگلیهای ناصرالدین شاه برای معالجه چشم راهی فرنگ میشود و ارفع الدوله موفق میشود با خوشخدمتی و چربزبانی تعداد قابل توجهی از فرمانهای سفید مهردار شاه را از او دریافت کند.اعتماد السلطنه برآورد کردهاست این فرمانها هریک به مبلغ ده هزار تومان ارزش داشته باشند.
در سال ۱۳۱۲ قمری وزیر مختار ایران در پترزبورگ شده و همزمان سمت وزیر مختاری در دول سوئد و نروژ را نیز کسب مینماید.
برای دیدن تصویر در اندازه بزرگتر روی عکس کلیک کنید
سه سال بعد نماینده ایران در انجمن صلح لاهه شده و در سال ۱۳۱۸ قمری لقب پرنس را از مظفرالدین شاه دریافت میکند. در سال ۱۳۱۹ قمری سفیر ایران در استانبول میگردد و به عنوان نماینده شاه ایران در جشن تاجگزاری آلفونس سیزدهم پادشاه اسپانیا شرکت میکند.
این سفارت تا سال ۱۳۲۸ قمری ادامه مییابد و در این سال به پرنس نشین موناکو رفته و برای خود قصری بسیار زیبا میسازد. (چند سال پیش خرید قصر مزبور که به سبک ایرانی ساخته شده به دولت ایران پیشنهاد شد که جمهوری اسلامی ایران نپذیرفت) در سال ۱۳۳۱ به ایران بازگشت و مدتی کوتاه در کابینه علاءالسلطنه وزیر عدلیه گشت.
ولی به زودی به موناکو بازگشت. در زمان حکومت رضاشاه نماینده ایران در مجمع اتفاق ملل (پدربزرگ سازمان ملل متحد کنونی) گردید. در سال ۱۳۱۵ خورشیدی به ایران بازگشت و در نوروز ۱۳۱۶ درگذشت.ارفع الدوله نسبت دوری نیز با همسر جوانمرگ شده مادام ارفع (معلمه فرانسوی محمد رضا پهلوی) داشتهاست.
از خدمات پرنس ارفع الدوله دانش ساخت یک باب مدرسه در محله آبمنگل تهران است که نزدیک به صد سال قدمت دارد و بیان شده که بعد از دارالفنون این مدرسه بنام پرنس دانش ساخته شده است و امروزه دبستان اثنی عشری نامیده میشود .
لوح یادبود ایشان در دیواره مدرسه نصب است.هر دو پسر او یعنی حسن ارفع و ابراهیم ارفع از نظامیان بلندپایه ایران شدند.
منبع: ویکی پدیا
|
